Olej z pestek winogron to roślinny tłuszcz spożywczy otrzymywany z pestek winorośli, najczęściej jako produkt uboczny przemysłu winiarskiego. W praktyce pod nazwą handlową „olej z pestek winogron” kryją się głównie dwa typy: olej rafinowany, zwykle jasny i neutralny, oraz olej tłoczony na zimno, wyraźniej pachnący i mniej trwały. To ważne rozróżnienie, bo oba produkty inaczej smakują, inaczej zachowują się podczas ogrzewania i mają nieco inne zastosowanie w kuchni. Najczęściej jest to płynny olej o wysokiej zawartości wielonienasyconego kwasu linolowego z grupy omega-6.
Czym jest olej z pestek winogron?
Pełna polska nazwa produktu to olej z pestek winogron. Jest to jednoskładnikowy olej roślinny, a więc tłuszcz pochodzenia roślinnego, nie mlecznego, nie zwierzęcego i nie morskiego. Powstaje z pestek winogron, czyli nasion znajdujących się wewnątrz owoców winorośli, najczęściej Vitis vinifera.
Z technologicznego punktu widzenia nie jest to jedna ściśle jednolita postać produktu, lecz kategoria obejmująca olej tłoczony mechanicznie oraz olej otrzymywany z użyciem ekstrakcji, a następnie zwykle rafinowany. W temperaturze pokojowej ma postać płynną. Dominują w nim wielonienasycone kwasy tłuszczowe, przede wszystkim kwas linolowy, a w mniejszej ilości występuje kwas oleinowy oraz stosunkowo niewiele kwasów nasyconych.
Typowe zastosowanie oleju z pestek winogron to sałatki, dressingi, majonezy, marynaty, a w wersji rafinowanej także krótkie smażenie i pieczenie. Nazwa handlowa jest dość jednoznaczna, ale nie mówi sama z siebie, czy produkt jest rafinowany, nierafinowany czy tłoczony na zimno. Tę informację trzeba sprawdzić na etykiecie.
Z jakiego surowca i w jaki sposób powstaje olej z pestek winogron?
Surowcem są pestki winogron oddzielane od miąższu, skórek i szypułek podczas produkcji wina lub soku. To właśnie dlatego olej z pestek winogron jest często kojarzony z zagospodarowaniem surowca ubocznego. Same pestki zawierają tłuszcz, ale jego ilość nie jest bardzo wysoka, dlatego przemysłowo często stosuje się nie tylko tłoczenie, lecz także ekstrakcję.
Po oddzieleniu pestek surowiec trzeba oczyścić, wysuszyć i zwykle rozdrobnить. Obecność resztek miąższu, wilgoci i zanieczyszczeń może pogarszać smak, barwę i trwałość gotowego oleju. Dalszy proces zależy od rodzaju produktu.
Tłoczenie mechaniczne
W mniejszych zakładach i przy olejach premium stosuje się tłoczenie mechaniczne, czasem określane jako tłoczenie na zimno. Oznacza to, że podczas procesu ogranicza się wzrost temperatury tak, aby nie doszło do intensywnego przegrzewania surowca. Taki olej zwykle zachowuje więcej naturalnych związków zapachowych, części barwników i niektórych związków towarzyszących, ale jest mniej neutralny i z reguły bardziej wrażliwy na światło, tlen i temperaturę.
Ekstrakcja i rafinacja
W dużej skali częściej wykorzystuje się ekstrakcję rozpuszczalnikową, ponieważ z pestek winogron trudno uzyskać wysoki wydajnie uzysk samym tłoczeniem. Po ekstrakcji rozpuszczalnik usuwa się z oleju, a następnie produkt przechodzi etapy oczyszczania. Mogą one obejmować odśluzowanie, neutralizację wolnych kwasów tłuszczowych, odbarwianie i dezodoryzację.
Rafinacja nie oznacza, że olej staje się „sztuczny”. Oznacza przede wszystkim usunięcie części substancji odpowiedzialnych za intensywny smak, zapach, mętność, barwę oraz obniżoną trwałość. Dzięki temu olej rafinowany jest jaśniejszy, bardziej powtarzalny jakościowo i zwykle lepiej nadaje się do obróbki cieplnej niż jego odpowiednik nierafinowany.
Filtracja i pakowanie
Na końcu olej bywa filtrowany, aby usunąć drobne cząstki stałe. To poprawia klarowność i może ograniczać tempo psucia podczas przechowywania. Gotowy produkt trafia do butelek szklanych, opakowań z tworzywa albo puszek. Wielkość opakowania ma znaczenie praktyczne: olej używany sporadycznie lepiej kupować w mniejszych butelkach, by ograniczyć kontakt z tlenem po otwarciu.
Odmiany i stopień przetworzenia
Olej rafinowany
Najczęściej spotykany w sklepach jest rafinowany olej z pestek winogron. Ma bardzo łagodny smak, jasną barwę i wysoką przejrzystość. To właśnie ten typ najczęściej bywa polecany do smażenia, choć warto pamiętać, że o przydatności do smażenia decyduje nie tylko punkt dymienia, ale też ogólna stabilność oksydacyjna i czas ogrzewania.
Olej tłoczony na zimno
Wersja tłoczona na zimno ma zwykle bardziej wyczuwalny aromat, czasem lekko winogronowy, pestkowy albo orzechowy. Może mieć ciemniejszą, złotawą lub zielonkawą barwę i bywać mniej idealnie klarowna. Taki olej częściej wybiera się do dań na zimno niż do długiego smażenia.
Olej nierafinowany a niefiltrowany
Nie każdy olej nierafinowany jest niefiltrowany i odwrotnie. Nierafinowany oznacza, że nie przeszedł pełnego przemysłowego oczyszczania. Niefiltrowany oznacza natomiast obecność drobnych naturalnych cząstek surowca lub osadu. Taki osad nie zawsze jest wadą, ale zwykle skraca trwałość po otwarciu.
Czy olej z pestek winogron bywa uwodorniony lub mieszany?
Czysty olej z pestek winogron jako produkt butelkowany zazwyczaj nie jest uwodorniony. W przemyśle spożywczym może jednak występować jako składnik mieszanek olejowych lub tłuszczów technologicznych. Jeśli kupujemy gotowy produkt, warto sprawdzić, czy etykieta mówi o 100% oleju z pestek winogron, czy o mieszance różnych olejów roślinnych.
Jak surowiec wpływa na jakość oleju?
Znaczenie odmiany winorośli
Skład i cechy sensoryczne zależą między innymi od odmiany winogron, warunków uprawy i tego, czy pestki pochodzą z win białych czy czerwonych. Różnice nie zmieniają jednak podstawowego charakteru produktu: nadal jest to olej bogaty przede wszystkim w kwas linolowy.
Wpływ suszenia i przechowywania pestek
Pestki muszą zostać odpowiednio wysuszone. Zbyt wysoka wilgotność zwiększa ryzyko niekorzystnych przemian i rozwoju niepożądanej mikroflory, a zbyt intensywne podgrzewanie może zmieniać aromat. To jeden z etapów, które wpływają na późniejszy smak, zapach i trwałość oleju.
Rola związków towarzyszących
Olej z pestek winogron może zawierać tokoferole, czyli formy witaminy E, oraz niewielkie ilości fitosteroli i innych naturalnych związków towarzyszących. Ich poziom bywa różny zależnie od technologii. Olej tłoczony na zimno zwykle zachowuje ich więcej, ale to nie znaczy automatycznie, że będzie lepszy do każdego zastosowania kulinarnego.
Najważniejsze właściwości oleju z pestek winogron
| Cecha | Typowa wartość lub opis | Od czego zależy | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|---|
| Pochodzenie | Tłuszcz roślinny otrzymywany z pestek winogron, najczęściej winorośli Vitis vinifera | Odmiana winorośli, region uprawy i sposób pozyskania pestek | Nazwa nie informuje automatycznie, czy olej jest tłoczony czy rafinowany |
| Sposób produkcji | Tłoczenie mechaniczne lub ekstrakcja, a następnie często filtracja i rafinacja | Skala produkcji, wydajność surowca, przeznaczenie kulinarne i standard jakości producenta | Ekstrakcja i rafinacja są powszechne w tej kategorii i nie oznaczają same w sobie niskiej jakości |
| Stopień rafinacji | Najczęściej rafinowany; rzadziej spotykany jako tłoczony na zimno lub nierafinowany | Metoda produkcji, segment rynku, oczekiwana trwałość i profil smakowy | Rafinowany jest bardziej neutralny, ale nie należy zakładać, że nierafinowany zawsze będzie korzystniejszy w kuchni |
| Dominujące kwasy tłuszczowe | Głównie wielonienasycony kwas linolowy omega-6, zwykle około 60–75%; kwas oleinowy około 12–25%; nasycone około 8–12% | Odmiana surowca, warunki uprawy, rok zbioru i sposób analizy | To olej o wysokim udziale PUFA, więc jest bardziej podatny na utlenianie niż oleje bogatsze w MUFA |
| Stan skupienia | Płynny w temperaturze pokojowej, zwykle klarowny i dość lekki | Profil kwasów tłuszczowych oraz temperatura przechowywania | Po silnym schłodzeniu może zmętnieć lub częściowo zgęstnieć, co nie musi oznaczać zepsucia |
| Smak i aromat | Rafinowany jest zwykle bardzo neutralny; tłoczony na zimno może być lekko pestkowy, winogronowy lub orzechowy | Rafinacja, filtracja, świeżość i jakość pestek | Brak intensywnego smaku nie oznacza gorszej jakości, tylko inny stopień oczyszczenia |
| Odporność na ogrzewanie | Wersja rafinowana nadaje się do krótkiego smażenia i pieczenia; wersja nierafinowana lepiej sprawdza się na zimno | Stopień rafinacji, świeżość, czas ogrzewania, temperatura i kontakt z powietrzem | Wysoki punkt dymienia nie oznacza, że olej można bezkarnie długo i wielokrotnie przegrzewać |
| Zastosowanie kulinarne | Dressingi, majonezy, marynaty, pieczenie, krótkie smażenie i potrawy, w których pożądany jest neutralny smak tłuszczu | Typ oleju, oczekiwany aromat potrawy i intensywność obróbki cieplnej | Nie jest to najlepszy wybór do wielogodzinnego, intensywnego smażenia w głębokim tłuszczu |
| Przechowywanie i trwałość | Najlepiej przechowywać szczelnie zamknięty, bez światła i ciepła; po otwarciu zużyć możliwie szybko | Opakowanie, dostęp tlenu, temperatura, częstotliwość otwierania i stopień rafinacji | Oleje bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe są wrażliwe na utlenianie, szczególnie po długim kontakcie z powietrzem |
Smak, zapach, barwa i konsystencja
Rafinowany olej z pestek winogron jest zwykle bardzo jasny, od słomkowego po jasnożółty, klarowny i prawie bezzapachowy. W smaku bywa neutralny lub lekko miękki, bez wyraźnej goryczki. Dzięki temu nie dominuje potraw i dobrze sprawdza się tam, gdzie tłuszcz ma być tłem, a nie główną nutą smakową.
Olej tłoczony na zimno może mieć barwę ciemniejszą, złotozieloną lub bursztynową. Jego aromat bywa delikatnie pestkowy, czasem orzechowy, niekiedy z subtelną nutą winogronową. Intensywność tych cech zależy od odmiany surowca, stopnia filtracji, świeżości i warunków przechowywania.
Pod względem konsystencji jest to olej płynny i dość lekki. Nie tworzy w ustach tak wyraźnego, gęstego filmu jak niektóre oliwy. Po schłodzeniu może częściowo zmętnieć, ale samo zmętnienie nie jest jeszcze dowodem zepsucia.
Skład kwasów tłuszczowych i wartość energetyczna
Olej z pestek winogron należy do olejów roślinnych o przewadze wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Typowo zawiera około 60–75% kwasu linolowego, czyli omega-6. Kwas oleinowy, należący do jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, występuje zwykle w ilości około 12–25%. Kwasy nasycone, głównie palmitynowy i stearynowy, stanowią zazwyczaj około 8–12%.
Zawartość omega-3 jest z reguły mała, zazwyczaj śladowa lub niska w porównaniu z olejem lnianym czy rzepakowym. Dlatego oleju z pestek winogron nie należy opisywać jako ważnego źródła omega-3. Jego profil tłuszczowy jest wyraźnie inny: dominują omega-6.
Tak jak inne czyste oleje roślinne dostarcza około 884 kcal w 100 g. Jedna łyżka stołowa, zależnie od objętości i gęstości, to zwykle około 10–14 g, czyli w przybliżeniu 90–125 kcal. Produkt zawiera praktycznie 100% tłuszczu i naturalnie nie zawiera cholesterolu, ponieważ jest tłuszczem roślinnym. Brak cholesterolu nie oznacza jednak niskiej kaloryczności.
W oleju mogą występować tokoferole, zwłaszcza formy witaminy E, ale ich ilość zależy od surowca i obróbki. Rafinacja może część tych związków obniżać, choć nie usuwa całkowicie wszystkich składników towarzyszących.
Zastosowania kulinarne
Olej z pestek winogron ceniony jest głównie za neutralność smaku. Dzięki temu nadaje się do winegretów, lekkich dressingów, marynat, domowego majonezu i sosów, w których nie chcemy dominującej nuty oliwnej, sezamowej czy kokosowej.
W pieczeniu może zastępować inne płynne oleje roślinne, zwłaszcza wtedy, gdy zależy nam na delikatnym smaku ciasta. Dobrze sprawdza się w muffinkach, biszkoptach, chlebkach i niektórych ciastach ucieranych. Nie wnosi charakterystycznego aromatu, więc pozwala wybrzmieć wanilii, kakao, cytrusom czy bakaliom.
Czy olej z pestek winogron nadaje się do smażenia? Wersja rafinowana może być używana do krótkiego smażenia i podsmażania. Nie jest jednak idealnym tłuszczem do bardzo długiej, wielokrotnej obróbki w wysokiej temperaturze, ponieważ wysoka zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych sprzyja utlenianiu podczas długiego ogrzewania. Do krótkiego smażenia warzyw, placków czy drobnych kawałków mięsa może się sprawdzić, o ile nie dopuszczamy do przegrzewania.
Praktyczne zasady są proste: nie rozgrzewać oleju do momentu intensywnego dymienia, osuszać produkty przed smażeniem, usuwać przypalone resztki panierki i nie używać wielokrotnie tłuszczu, który wyraźnie zmienił zapach, kolor lub zaczął się pienić. Rozgrzanego oleju nie wolno pozostawiać bez nadzoru, a przy pożarze tłuszczu nie należy gasić go wodą.
Czym różni się od podobnych olejów?
W porównaniu z oliwą z oliwek olej z pestek winogron ma zwykle łagodniejszy smak i znacznie mniej związków fenolowych odpowiedzialnych za charakterystyczną goryczkę i pikantność dobrej oliwy extra virgin. Oliwa, zwłaszcza extra virgin, jest bogatsza w kwas oleinowy, czyli jednonienasycony tłuszcz, a uboższa w kwas linolowy. Dzięki temu jej stabilność podczas typowego gotowania bywa korzystniejsza.
W porównaniu z olejem rzepakowym olej z pestek winogron ma zazwyczaj więcej omega-6 i mniej omega-3. Rzepakowy jest zwykle bardziej zrównoważony pod względem profilu kwasów tłuszczowych i bywa wszechstronniejszy kulinarnie. Z kolei olej z pestek winogron bywa wybierany tam, gdzie liczy się bardzo neutralny smak.
W porównaniu z olejem słonecznikowym klasycznym oba produkty są do siebie dość podobne pod względem wysokiej zawartości kwasu linolowego. Różnice dotyczą surowca, niuansów smaku i składu związków towarzyszących. Odmiany wysokooleinowe oleju słonecznikowego wyraźnie różnią się jednak od oleju z pestek winogron, bo zawierają więcej kwasu oleinowego i mogą lepiej znosić ogrzewanie.
W porównaniu z olejem z awokado olej z pestek winogron jest zwykle mniej maślany i mniej owocowy w smaku, a jednocześnie bardziej wielonienasycony. Olej z awokado bywa tłustszy w odbiorze sensorycznym i częściej zawiera więcej jednonienasyconych kwasów tłuszczowych.
Jak wybierać produkt dobrej jakości?
Najpierw warto sprawdzić, czy kupujemy olej rafinowany, czy tłoczony na zimno. To podstawowa informacja, bo mówi bardzo dużo o smaku, trwałości i przeznaczeniu kulinarnym. Do sosów i dań na zimno można wybierać wersję tłoczoną na zimno. Do bardziej neutralnych zastosowań i krótkiego smażenia zwykle praktyczniejszy będzie olej rafinowany.
Warto czytać pełną nazwę produktu i skład. Najlepiej, jeśli na etykiecie znajduje się jednoznaczna informacja, że jest to 100% olej z pestek winogron. Jeśli produkt jest mieszanką olejów, powinno to być wyraźnie podane.
Znaczenie ma także opakowanie. Ciemne szkło lub nieprzepuszczająca światła puszka lepiej chronią przed światłem niż przezroczysta butelka. Nie jest to jednak gwarancja jakości samego oleju, a jedynie przewaga opakowania. Warto też zwrócić uwagę na datę minimalnej trwałości i kupować raczej mniejsze opakowanie, jeśli używamy oleju rzadko.
W przypadku oleju tłoczonego na zimno korzystne są informacje o partii, kraju pochodzenia i warunkach przechowywania. Nie należy oceniać jakości wyłącznie po kolorze albo marketingowych określeniach typu „premium” czy „naturalny”.
Przechowywanie, utlenianie, jełczenie i oznaki pogorszenia jakości
Olej z pestek winogron najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętej butelce, z dala od światła, źródeł ciepła i wilgoci. Szafka kuchennej zabudowy jest zwykle lepszym miejscem niż blat przy oknie lub okolice kuchenki. Po każdym użyciu trzeba dokładnie zamknąć opakowanie, bo dostęp tlenu przyspiesza utlenianie.
Ze względu na wysoki udział wielonienasyconych kwasów tłuszczowych olej ten jest stosunkowo wrażliwy na długi kontakt z powietrzem i wysoką temperaturę. Rafinowany bywa trwalszy niż tłoczony na zimno, ale oba mogą ulec jełczeniu. Jełczenie to zespół niekorzystnych zmian, najczęściej związanych z utlenianiem tłuszczu, prowadzących do pogorszenia zapachu i smaku.
Po czym rozpoznać pogorszenie jakości? Typowe sygnały to zapach starego orzecha, kartonu, farby albo lakieru, drażniący lub gorzki posmak, nietypowa lepkość i trwałe pienienie podczas podgrzewania. Jeśli olej zaczyna dymić znacznie szybciej niż wcześniej, również może to oznaczać pogorszenie jakości. Takiego produktu nie warto ratować przyprawami ani mieszać ze świeżym olejem.
Schłodzenie może spowodować zmętnienie lub częściową krystalizację niektórych frakcji. Sam ten objaw nie musi oznaczać zepsucia. O jakości decyduje wtedy przede wszystkim zapach, smak, stan opakowania oraz to, czy producent dopuszcza takie zjawisko w niższej temperaturze.
Aby ograniczyć marnowanie, warto kupować opakowanie dopasowane do tempa zużycia. Zużytego oleju po smażeniu nie należy wylewać do zlewu ani toalety; lepiej oddać go do odpowiedniego punktu zbiórki, jeśli taka możliwość jest dostępna.
Mity i nieporozumienia
- Olej z pestek winogron nie jest „oliwą”. To olej roślinny z pestek winorośli, a nie oliwek.
- Wysoki punkt dymienia wersji rafinowanej nie czyni go automatycznie najlepszym tłuszczem do każdego smażenia.
- Rafinowany nie znaczy bezwartościowy. Rafinacja przede wszystkim zmienia neutralność smaku, barwę i trwałość.
- Tłoczony na zimno nie zawsze jest lepszym wyborem. Do sałatek bywa świetny, ale do intensywnego ogrzewania zwykle mniej praktyczny.
- Brak cholesterolu nie oznacza niskiej kaloryczności. To nadal niemal czysty tłuszcz.
- Nie każdy osad albo zmętnienie świadczy o zepsuciu. Czasem to skutek ograniczonej filtracji lub niskiej temperatury.
- To nie jest istotne źródło omega-3. W oleju z pestek winogron dominują przede wszystkim omega-6.
Ciekawostki o oleju z pestek winogron
- Surowiec do jego produkcji często pochodzi z przemysłu winiarskiego, więc olej może być przykładem zagospodarowania produktu ubocznego.
- Pestki winogron zawierają mniej tłuszczu niż wiele klasycznych nasion oleistych, dlatego przemysłowo często stosuje się ekstrakcję.
- Neutralny smak sprawia, że olej ten bywa wybierany do domowego majonezu, gdy nie chce się dominującej nuty oliwy.
- Wersje tłoczone na zimno są zazwyczaj mniej popularne niż rafinowane, choć w gastronomii specjalistycznej mają swoich zwolenników.
- Różnice sensoryczne między markami mogą być wyraźne nawet przy tej samej nazwie handlowej.
- Po schłodzeniu olej może wyglądać inaczej niż w temperaturze pokojowej, ale po ogrzaniu do temperatury otoczenia zwykle wraca do klarowności.
- W kuchni profesjonalnej bywa używany tam, gdzie szef kuchni chce zachować „czysty” smak głównego składnika potrawy.
- Niektóre produkty kosmetyczne wykorzystują olej z pestek winogron, ale wersja spożywcza i kosmetyczna to nie zawsze ten sam standard jakości i przeznaczenia.
FAQ
Czy olej z pestek winogron nadaje się do smażenia?
Tak, ale głównie w wersji rafinowanej i raczej do krótkiego smażenia lub podsmażania. Nie jest to najlepszy wybór do długiego, wielokrotnego smażenia w bardzo wysokiej temperaturze.
Liczy się nie tylko punkt dymienia, lecz także duża zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które są bardziej podatne na zmiany podczas długiego ogrzewania.
Czym różni się olej z pestek winogron tłoczony na zimno od rafinowanego?
Olej tłoczony na zimno ma zwykle wyraźniejszy aromat, ciemniejszą barwę i więcej naturalnych związków zapachowych. Jest też z reguły mniej trwały i bardziej wrażliwy na światło oraz ciepło.
Rafinowany jest jaśniejszy, bardziej neutralny i praktyczniejszy w kuchni tam, gdzie potrzebny jest delikatny smak oraz większa odporność podczas typowego gotowania.
Jaki jest skład kwasów tłuszczowych w oleju z pestek winogron?
Najwięcej jest w nim kwasu linolowego omega-6, zwykle około 60–75%. Kwasu oleinowego jest mniej, zazwyczaj około 12–25%, a kwasów nasyconych około 8–12%.
To profil inny niż w oliwie z oliwek czy wielu odmianach oleju rzepakowego, gdzie udział jednonienasyconych kwasów tłuszczowych jest wyższy.
Czy olej z pestek winogron jest bezpieczny dla alergików?
Ponieważ powstaje z pestek winogron, teoretycznie dla większości osób nie jest typowym silnym alergenem pokarmowym w tej kategorii co sezam, soja czy orzechy. Mimo to osoba z potwierdzoną alergią na winogrona lub bardzo dużą wrażliwością powinna sprawdzić oznakowanie produktu i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem.
Nie należy samodzielnie zakładać pełnego bezpieczeństwa tylko dlatego, że olej jest silnie oczyszczony.
Jak przechowywać olej z pestek winogron po otwarciu?
Najlepiej w szczelnie zamkniętej butelce, z dala od światła i ciepła. Kuchenny blat przy nasłonecznionym oknie to słabe miejsce do przechowywania.
Jeśli używasz go rzadko, lepiej kupować mniejsze opakowania. Po otwarciu warto zużyć go możliwie szybko, zgodnie z zaleceniem producenta.
Po czym poznać, że olej z pestek winogron się zepsuł?
Najczęściej po zapachu i smaku. Niepokojące są nuty farby, kartonu, starego orzecha, lakieru albo wyraźnie drażniący, gorzki posmak.
Podczas podgrzewania sygnałem ostrzegawczym może być też nietypowe pienienie, szybkie dymienie i wyraźna zmiana lepkości.
Czy olej z pestek winogron jest lepszy od oliwy albo oleju rzepakowego?
Nie ma jednego tłuszczu najlepszej jakości do wszystkiego. Olej z pestek winogron ma bardzo neutralny smak i to jest jego duża zaleta kulinarna.
Oliwa extra virgin zwykle wnosi więcej własnego aromatu, a olej rzepakowy często ma bardziej zrównoważony profil kwasów tłuszczowych. Wybór zależy więc od zastosowania, a nie od prostego rankingu „najlepszy–najgorszy”.p>

