Oliwa z oliwek to roślinny tłuszcz spożywczy otrzymywany z owoców drzewa oliwnego, a dokładniej z miąższu oliwek, a nie z pestek. W języku potocznym słowo „oliwa” bywa czasem używane zbyt szeroko wobec różnych olejów, ale technologicznie i handlowo w Polsce odnosi się przede wszystkim do produktu z oliwek. To tłuszcz płynny w temperaturze pokojowej, zdominowany przez jednonienasycony kwas oleinowy, występujący w kilku istotnie różnych odmianach: od intensywnej sensorycznie oliwy extra virgin po bardziej neutralne oliwy rafinowane. Różnice między nimi mają znaczenie zarówno dla smaku, jak i dla zastosowań kulinarnych, trwałości oraz zachowania podczas ogrzewania.

Czym jest oliwa z oliwek

Pełna polska nazwa produktu to oliwa z oliwek. Jest to tłuszcz roślinny, jednoskładnikowy, pozyskiwany z owoców oliwki europejskiej, czyli Olea europaea. Ma pochodzenie wyłącznie roślinne, nie jest tłuszczem mieszanym, mlecznym ani zwierzęcym.

Oliwa z oliwek nie oznacza jednego, całkowicie jednolitego produktu, lecz szerszą kategorię obejmującą kilka klas handlowych i technologicznych. Najważniejsze z nich to:

• oliwa extra virgin – nierafinowana, otrzymywana wyłącznie metodami mechanicznymi, o najwyższej jakości sensorycznej i niskiej kwasowości wolnych kwasów tłuszczowych,
• oliwa virgin – również nierafinowana i mechanicznie otrzymywana, ale zwykle o mniej doskonałym profilu smakowo-zapachowym,
• oliwa z oliwek rafinowana – oczyszczona technologicznie, łagodniejsza i bardziej neutralna,
• oliwa z oliwek – w handlu często mieszanka oliwy rafinowanej i oliwy virgin lub extra virgin, przeznaczona głównie do codziennego gotowania,
• oliwa z wytłoczyn z oliwek – produkt z innej kategorii, wytwarzany z pozostałości po mechanicznym tłoczeniu z użyciem ekstrakcji i późniejszej rafinacji; nie jest tym samym co klasyczna oliwa virgin.

W temperaturze pokojowej oliwa pozostaje cieczą, ale po silnym schłodzeniu może mętnieć i częściowo gęstnieć. Dominują w niej jednonienasycone kwasy tłuszczowe, zwłaszcza kwas oleinowy. Typowe zastosowania obejmują sałatki, pieczywo, marynaty, sosy, duszenie, pieczenie i wiele form smażenia.

Z jakiego surowca i w jaki sposób powstaje oliwa z oliwek

Surowcem są całe owoce oliwki europejskiej. To ważna cecha odróżniająca oliwę od większości olejów roślinnych, które produkuje się z nasion. W przypadku oliwy tłuszcz pochodzi głównie z miąższu owocu, a nie z pestki. Pestki są usuwane lub rozdrabniane razem z owocem zależnie od technologii, ale same nie stanowią podstawowego źródła tłuszczu.

Jakość surowca ma ogromne znaczenie. Na smak, aromat, barwę i stabilność wpływają odmiana oliwek, stopień dojrzałości, termin zbioru, warunki klimatyczne oraz czas między zbiorem a przetwarzaniem. Oliwki zbierane wcześniej dają zwykle oliwy bardziej zielone, wyraźniej gorzkie i pikantne, często bogatsze w związki fenolowe. Owoce bardziej dojrzałe częściej dają oliwy łagodniejsze, bardziej „okrągłe” w smaku i żółciejsze.

Produkcja zaczyna się od oczyszczenia owoców z liści, gałązek i zabrudzeń. Następnie oliwki są myte i rozdrabniane na pastę. Kolejny etap to mieszanie tej pasty, czyli malaksacja. W czasie powolnego mieszania drobne krople tłuszczu łączą się w większe, co ułatwia późniejsze oddzielenie oliwy od wody roślinnej i cząstek stałych.

Po malaksacji następuje oddzielanie faz. W nowoczesnej produkcji najczęściej robi się to wirówkami. W tradycyjnych metodach stosowano prasy i maty, ale dziś rozwiązania przemysłowe dają zwykle lepszą kontrolę higieny i większą powtarzalność. Otrzymaną oliwę można następnie filtrować albo pozostawić niefiltrowaną. Filtracja poprawia klarowność i zwykle sprzyja trwałości, bo usuwa część mikrokropelek wody i drobin stałych, które mogą przyspieszać pogorszenie jakości.

Jeżeli surowa oliwa ma wady jakościowe albo nie spełnia wymagań dla kategorii virgin, może zostać poddana rafinacji. Rafinacja obejmuje oczyszczanie, podczas którego usuwa się część wolnych kwasów tłuszczowych, związków odpowiadających za niepożądany zapach, barwników i innych substancji wpływających na smak oraz trwałość. Po takim procesie oliwa staje się łagodniejsza, jaśniejsza i bardziej neutralna, ale ma też mniej naturalnych związków zapachowych i fenolowych.

Tłoczenie na zimno – co to naprawdę znaczy

W przypadku oliwy z oliwek określenia „tłoczona na zimno” lub „otrzymana na zimno” odnoszą się do procesu mechanicznego prowadzonego w kontrolowanych, niezbyt wysokich temperaturach. Celem jest ograniczenie ogrzewania pasty oliwkowej, aby lepiej zachować lotne związki aromatyczne, naturalne barwniki i część związków przeciwutleniających.

Taka oliwa nie jest neutralna smakowo. Zwykle ma wyraźniejszy aromat, większą owocowość, częściej daje odczucie goryczki i pieprznej pikantności. Jednocześnie może być bardziej wrażliwa na światło, tlen i długie przechowywanie niż oliwa rafinowana.

Filtracja i oliwa niefiltrowana

Oliwa filtrowana jest bardziej przejrzysta, zwykle stabilniejsza podczas przechowywania i mniej podatna na rozwój niepożądanych zmian związanych z obecnością wody oraz drobin miąższu. Oliwa niefiltrowana może wydawać się bardziej „naturalna”, ale nie zawsze będzie trwalsza. Jej mętność wynika z obecności zawiesiny, a ta może przyspieszać pogorszenie jakości, zwłaszcza po otwarciu butelki.

Rafinacja – po co się ją stosuje

Rafinacja nie polega na „zepsuciu” oliwy, lecz na jej oczyszczeniu. Usuwa się związki odpowiedzialne za wady sensoryczne, nadmiar wolnych kwasów tłuszczowych oraz część barwników i zapachów. Dzięki temu produkt ma bardziej neutralny smak i często lepiej sprawdza się tam, gdzie nie chcemy dominującego aromatu oliwek, na przykład w części wypieków albo przy intensywniejszym smażeniu.

Rafinowana oliwa z oliwek nie jest pozbawiona kalorii ani tłuszczu, nadal dostarcza przede wszystkim triglicerydów bogatych w kwas oleinowy. Ma jednak mniej naturalnych polifenoli i mniej złożony profil aromatyczny niż oliwa extra virgin.

Oliwa extra virgin a oliwa „z oliwek” ze sklepu

To jedno z najczęstszych źródeł nieporozumień. Oliwa extra virgin jest sokiem z owocu w sensie technologicznym: pozyskuje się ją mechanicznie, bez rafinacji, przy zachowaniu wysokiej jakości sensorycznej. Z kolei produkt oznaczony po prostu jako „oliwa z oliwek” bywa mieszanką oliwy rafinowanej i niewielkiego dodatku oliwy virgin lub extra virgin. Taki produkt jest zwykle łagodniejszy, mniej gorzki i mniej pikantny, ale też mniej złożony aromatycznie.

Najważniejsze właściwości oliwy z oliwek

Cecha	Typowa wartość lub opis	Od czego zależy	Ważne zastrzeżenie
Pochodzenie	Tłuszcz roślinny z owoców oliwki europejskiej, głównie z miąższu	Gatunek i odmiana oliwek, region uprawy, sposób zbioru	Oliwa nie jest olejem z pestek ani mieszaniną tłuszczów z definicji, choć na rynku są różne kategorie handlowe
Sposób produkcji	Rozdrabnianie oliwek, malaksacja, oddzielanie mechaniczne, ewentualna filtracja lub rafinacja	Technologia zakładu, czas od zbioru do przetworzenia, klasa produktu	Oliwa extra virgin powstaje mechanicznie; oliwa rafinowana przechodzi dodatkowe oczyszczanie
Stopień rafinacji	Od nierafinowanej extra virgin po rafinowaną lub mieszankę rafinowanej z virgin	Jakość surowca, przeznaczenie produktu, wymagania dla danej kategorii	Rafinowany nie znaczy automatycznie gorszy w każdej kuchennej roli; jest po prostu bardziej neutralny
Dominujące kwasy tłuszczowe	Głównie jednonienasycony kwas oleinowy, zwykle około 55–83% całości kwasów tłuszczowych	Odmiana oliwek, klimat, dojrzałość owoców, sezon i producent	Profil nie jest identyczny w każdej butelce; oliwa zawiera także kwasy nasycone i wielonienasycone
Stan skupienia	Płyn w temperaturze pokojowej, po schłodzeniu może mętnieć i gęstnieć	Skład kwasów tłuszczowych, udział naturalnych wosków, temperatura przechowywania	Zmętnienie w lodówce nie musi oznaczać zepsucia ani nie jest wiarygodnym testem autentyczności
Smak i aromat	Od łagodnego i maślanego po trawiasty, ziołowy, gorzkawy i pikantny	Odmiana, dojrzałość owoców, filtracja, świeżość, stopień rafinacji	Intensywność smaku nie zawsze oznacza wyższą jakość; liczy się brak wad sensorycznych
Odporność na ogrzewanie	Dobra przy rozsądnym smażeniu i pieczeniu, szczególnie dla świeżej oliwy dobrej jakości oraz wersji rafinowanych	Jakość początkowa, zawartość wolnych kwasów tłuszczowych, obecność polifenoli, temperatura i czas ogrzewania	Sam punkt dymienia nie wystarcza do oceny przydatności; liczy się też stabilność oksydacyjna i sposób użycia
Przechowywanie	Najlepiej w ciemnym, chłodnym miejscu, szczelnie zamknięta, z dala od źródeł ciepła	Rodzaj opakowania, dostęp światła i powietrza, częstotliwość otwierania	Po otwarciu warto zużyć możliwie sprawnie; kontakt z tlenem stopniowo pogarsza aromat
Typowa trwałość	Zwykle od kilkunastu do około 24 miesięcy od rozlewu, zależnie od klasy i warunków	Jakość surowca, rafinacja, opakowanie, temperatura i ekspozycja na światło	Data minimalnej trwałości nie gwarantuje niezmiennego smaku; oliwa z czasem traci świeżość nawet przed jej upływem

Smak, zapach, barwa i konsystencja

Oliwa z oliwek może mieć bardzo różny profil sensoryczny. Dobra oliwa extra virgin bywa owocowa, świeża, z nutami trawy, zielonych liści, ziół, pomidora, karczocha, migdałów lub dojrzałych owoców. Goryczka i pikantność nie są wadą, lecz często świadczą o obecności związków fenolowych, zwłaszcza w oliwach z wcześniejszych zbiorów.

Barwa waha się od złotożółtej do zielonej. Kolor zależy głównie od odmiany oliwek, dojrzałości owoców i zawartości chlorofili oraz karotenoidów. Nie jest sam w sobie pewnym wskaźnikiem jakości. Bardzo dobra oliwa może być zarówno wyraźnie zielona, jak i bardziej złota.

Konsystencja jest płynna, lekko lepka, ale nie gęsta jak syrop. Po schłodzeniu oliwa może zmętnieć, a nawet częściowo krystalizować. To naturalne zjawisko związane z wytrącaniem się frakcji tłuszczowych o wyższej temperaturze topnienia i nie musi oznaczać pogorszenia jakości.

Skład kwasów tłuszczowych i wartość energetyczna

Oliwa z oliwek składa się niemal w całości z tłuszczu i dostarcza około 884 kcal w 100 g. Jedna łyżka stołowa, zależnie od objętości i gęstości, to zwykle około 10–14 g oliwy, czyli mniej więcej 90–120 kcal. Etykieta konkretnego produktu ma tu pierwszeństwo przed wartościami orientacyjnymi.

Typowy profil kwasów tłuszczowych wygląda następująco:

• kwasy jednonienasycone: zwykle około 55–83%, przede wszystkim kwas oleinowy,
• kwasy nasycone: zwykle około 10–20%, głównie kwas palmitynowy,
• kwasy wielonienasycone: zwykle około 3,5–21%, głównie kwas linolowy omega-6,
• kwas alfa-linolenowy omega-3: zwykle w małej ilości, najczęściej poniżej 1,5%.

Taki skład odróżnia oliwę od olejów szczególnie bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe, na przykład lnianego czy części olejów słonecznikowych. Dzięki wysokiemu udziałowi kwasu oleinowego oliwa ma dobrą stabilność oksydacyjną jak na olej roślinny.

Poza triglicerydami oliwa, zwłaszcza extra virgin, zawiera niewielkie ilości związków towarzyszących: tokoferoli, skwalenu, fitosteroli, chlorofili, karotenoidów i polifenoli. To one współtworzą smak, zapach, barwę i część właściwości technologicznych. Oleje roślinne, w tym oliwa, naturalnie nie zawierają cholesterolu.

Zastosowania kulinarne

Oliwa z oliwek jest jednym z najbardziej wszechstronnych tłuszczów spożywczych. To, do czego najlepiej się nadaje, zależy jednak od kategorii produktu.

Oliwa extra virgin świetnie sprawdza się na zimno. Nadaje charakter sałatkom, pieczywu, carpaccio, warzywom grillowanym, hummusowi, pesto, zupom krem i gotowym daniom doprawianym tuż przed podaniem. Dobrze działa też w sosach, marynatach i majonezach, jeśli akceptujemy wyraźny smak oliwek.

Do krótkiego smażenia, duszenia i pieczenia oliwa extra virgin także może być używana, zwłaszcza jeśli jej aromat pasuje do potrawy. W praktyce ważniejsze od jednego numeru punktu dymienia są świeżość oliwy, zawartość zanieczyszczeń, czas ogrzewania i temperatura pracy. Nie należy doprowadzać jej do intensywnego dymienia.

Oliwa rafinowana lub mieszanka rafinowanej z virgin bywa lepsza tam, gdzie chcemy smak neutralniejszy: do niektórych wypieków, warzyw z piekarnika, dłuższego smażenia na umiarkowanym ogniu czy codziennego gotowania. Nie oznacza to, że jest „lepsza” ogólnie; po prostu ma inne zastosowanie.

Przy smażeniu warto pamiętać o kilku zasadach:

• nie przegrzewać tłuszczu,
• osuszać produkty przed włożeniem na patelnię,
• usuwać przypalone resztki jedzenia,
• nie zostawiać rozgrzanej oliwy bez nadzoru,
• ograniczać wielokrotne używanie tego samego tłuszczu.

Czym różni się oliwa z oliwek od podobnych tłuszczów

Najbardziej naturalne porównanie dotyczy innych olejów roślinnych oraz różnych klas samej oliwy.

Oliwa extra virgin a oliwa rafinowana: pierwsza jest nierafinowana, wyraźna w smaku i aromacie, bogatsza w naturalne związki towarzyszące. Druga jest łagodniejsza, jaśniejsza i bardziej neutralna. Extra virgin lepiej nadaje się tam, gdzie smak ma być atutem; rafinowana częściej wybierana jest do codziennej obróbki termicznej.

Oliwa z oliwek a olej rzepakowy: oba oleje mają dobrą przydatność kulinarną, ale różnią się surowcem i profilem sensorycznym. Olej rzepakowy powstaje z nasion i zwykle jest bardziej neutralny smakowo. Oliwa ma więcej charakterystycznego aromatu i zwykle większy udział kwasu oleinowego przy jednocześnie niskiej zawartości omega-3 w porównaniu z rzepakowym.

Oliwa z oliwek a olej słonecznikowy: klasyczny olej słonecznikowy ma zwykle więcej wielonienasyconego kwasu linolowego, a więc bywa mniej stabilny oksydacyjnie niż oliwa. Z drugiej strony jest często bardziej neutralny w smaku. Wersje wysokooleinowe oleju słonecznikowego mogą być pod tym względem bliższe oliwie.

Oliwa z oliwek a olej z awokado: oba oleje pochodzą z miąższu owoców, a nie z nasion. Olej z awokado bywa neutralniejszy lub maślany w smaku, a profil kwasów tłuszczowych może być podobnie bogaty w jednonienasycone kwasy tłuszczowe. Oliwa zwykle ma bardziej wyraźny i łatwiej rozpoznawalny profil sensoryczny.

Jak wybierać oliwę z oliwek dobrej jakości

Najpierw warto ustalić zastosowanie. Do sałatek i dań, w których smak tłuszczu ma znaczenie, najlepiej wybierać oliwę extra virgin. Do codziennego smażenia i neutralniejszych zastosowań można rozważyć oliwę z oliwek będącą mieszanką rafinowanej i virgin albo dobrą oliwę rafinowaną, jeśli producent jasno podaje kategorię.

Na etykiecie zwracaj uwagę na:

• pełną nazwę kategorii produktu,
• informację, czy to extra virgin, virgin, oliwa z oliwek czy oliwa z wytłoczyn,
• datę minimalnej trwałości, a jeśli jest podana także datę zbioru lub rozlewu,
• kraj lub kraje pochodzenia oliwek,
• warunki przechowywania,
• rodzaj opakowania.

Dobre opakowanie to zwykle ciemne szkło albo metalowa puszka, bo ograniczają dostęp światła. Jasne szkło nie dyskwalifikuje produktu, ale wymaga lepszej ochrony w sklepie i w domu. Duże opakowanie ma sens tylko wtedy, gdy oliwa będzie zużywana dość szybko po otwarciu.

Nie warto oceniać jakości wyłącznie po kolorze, cenie ani określeniach marketingowych typu „premium” czy „naturalna”. Ważniejsza jest czytelna kategoria produktu, świeżość i zgodność cech sensorycznych z typem oliwy.

Przechowywanie, utlenianie i oznaki pogorszenia jakości

Oliwa z oliwek nie jest produktem trwałym bez końca. Jej głównymi wrogami są światło, tlen i wysoka temperatura. Najlepiej przechowywać ją w szczelnie zamkniętej butelce, w szafce z dala od kuchenki, piekarnika i parapetu. Nie musi stać w lodówce, a zbyt niska temperatura może powodować zmętnienie i częściowe krzepnięcie.

Utlenianie tłuszczu to szereg reakcji, w których tlen stopniowo zmienia skład oliwy. Efektem jest utrata świeżego aromatu, pojawienie się zapachów kartonu, starego orzecha, farby lub wosku oraz pogorszenie smaku. Jełczenie to potoczne określenie tych niekorzystnych zmian sensorycznych.

Po czym rozpoznać oliwę, która straciła jakość?

• ma płaski, stęchły lub woskowy zapach,
• czuć aromat kartonu, farby, starego orzecha albo piwnicy,
• brakuje jej świeżej owocowości,
• smak jest nieprzyjemnie zalegający, drażniący lub nienaturalnie ostry,
• podczas ogrzewania zaczyna dymić szybciej niż zwykle.

Zmętnienie po schłodzeniu nie jest samo w sobie oznaką zepsucia. Tak samo niewielki naturalny osad w oliwie niefiltrowanej nie musi świadczyć o wadzie. Ocena powinna uwzględniać zapach, smak, rodzaj produktu i warunki przechowywania.

Mity i nieporozumienia

• Oliwa z oliwek nie oznacza zawsze oliwy extra virgin. To szersza kategoria obejmująca także produkty rafinowane i mieszane.
• Oliwa nie jest produkowana z pestek oliwek, lecz głównie z miąższu owocu.
• Oliwa extra virgin może nadawać się do smażenia, ale nie powinna być przegrzewana ani doprowadzana do intensywnego dymienia.
• Rafinowana oliwa nie jest automatycznie „bez wartości”. Nadal dostarcza energii i korzystnego profilu jednonienasyconych kwasów tłuszczowych.
• Zielony kolor nie gwarantuje wyższej jakości. Barwa zależy głównie od odmiany i dojrzałości owoców.
• Zmętnienie w lodówce nie jest wiarygodnym testem autentyczności ani pewnym dowodem zepsucia.
• Brak cholesterolu nie oznacza, że oliwa jest niskokaloryczna. To niemal czysty tłuszcz, więc pozostaje produktem wysokoenergetycznym.

Ciekawostki o oliwie z oliwek

• Oliwa jest jednym z nielicznych powszechnie używanych olejów roślinnych otrzymywanych z miąższu owocu, a nie z nasion.
• Pieprzne uczucie w gardle po spróbowaniu świeżej oliwy extra virgin wiąże się z obecnością określonych związków fenolowych.
• Jedna odmiana oliwek może dawać oliwę o zupełnie innym charakterze niż inna, podobnie jak odmiany winogron dają różne wina.
• W kuchni śródziemnomorskiej oliwa pełni nie tylko funkcję tłuszczu do obróbki, ale także przyprawy wpływającej na finalny smak potrawy.
• Świeżość oliwy ma większe znaczenie dla aromatu niż samo hasło marketingowe na etykiecie.
• Oliwa niefiltrowana często wygląda atrakcyjnie i „rzemieślniczo”, ale bywa mniej trwała po otwarciu niż oliwa filtrowana.
• Wysoka zawartość kwasu oleinowego wpływa nie tylko na profil żywieniowy, ale też na względnie dobrą stabilność kulinarną.
• Oliwa może różnić się smakiem między sezonami, nawet jeśli pochodzi od tego samego producenta.

FAQ

Czy oliwa z oliwek nadaje się do smażenia?

Tak, oliwa z oliwek nadaje się do wielu zastosowań związanych z ogrzewaniem, zwłaszcza do krótkiego smażenia, duszenia i pieczenia. Najważniejsze jest unikanie przegrzewania oraz dobór kategorii oliwy do potrawy.

Do smażenia o neutralniejszym smaku częściej wybiera się oliwy rafinowane lub mieszanki, a extra virgin wtedy, gdy jej aromat ma pasować do dania.

Czym różni się oliwa extra virgin od zwykłej oliwy z oliwek?

Oliwa extra virgin jest nierafinowana, otrzymywana wyłącznie metodami mechanicznymi i powinna mieć wysoką jakość sensoryczną. Ma wyraźniejszy smak, aromat i więcej naturalnych związków towarzyszących.

„Oliwa z oliwek” bez dopisku extra virgin to często mieszanka oliwy rafinowanej i virgin. Jest łagodniejsza, mniej intensywna i bardziej neutralna kulinarnie.

Dlaczego oliwa mętnieje w lodówce?

To naturalny efekt niskiej temperatury. Część składników tłuszczowych zaczyna się krystalizować, przez co oliwa staje się mniej klarowna i bardziej gęsta.

Po ogrzaniu do temperatury pokojowej zwykle odzyskuje przejrzystość. Samo zmętnienie nie oznacza zepsucia.

Jak długo można przechowywać oliwę po otwarciu?

Nie ma jednej uniwersalnej liczby miesięcy dla każdej oliwy, bo trwałość zależy od świeżości początkowej, kategorii, opakowania i warunków przechowywania. W praktyce najlepiej zużyć ją możliwie sprawnie, zanim straci świeży aromat.

Im częściej butelka jest otwierana i im dłużej stoi w cieple lub świetle, tym szybciej pogarsza się jakość.

Czy kolor oliwy świadczy o jakości?

Nie. Zielona oliwa nie jest automatycznie lepsza od złotej. Kolor zależy przede wszystkim od odmiany oliwek, stopnia dojrzałości owoców i zawartości naturalnych barwników.

Jakość lepiej oceniać przez kategorię produktu, świeżość, zapach i brak wad sensorycznych.

Czy oliwa z oliwek zawiera cholesterol?

Nie. Oliwa z oliwek, podobnie jak inne czyste oleje roślinne, naturalnie nie zawiera cholesterolu, ponieważ cholesterol jest charakterystyczny głównie dla tłuszczów pochodzenia zwierzęcego.

Nie oznacza to jednak, że oliwa jest „lekka” czy niskokaloryczna. To produkt o wysokiej wartości energetycznej.

Po czym poznać, że oliwa zjełczała?

Najczęstsze sygnały to zapach starego orzecha, kartonu, farby, wosku albo stęchlizny oraz utrata świeżej owocowości. W smaku może pojawić się płaskość lub nieprzyjemna drażniąca nuta.

Jeśli oliwa wyraźnie budzi zastrzeżenia zapachowe, nie warto maskować tego przyprawami ani używać jej dalej do gotowania.

Jaka oliwa z oliwek jest najlepsza do sałatek?

Najczęściej najlepszym wyborem jest świeża oliwa extra virgin, bo wnosi własny smak i aromat. Do delikatnych sałat dobrze pasują oliwy łagodne, a do pomidorów, strączków czy grillowanych warzyw także te bardziej pikantne i ziołowe.

Wybór nie zależy tylko od jakości, ale też od tego, czy chcesz, by oliwa była tłem, czy jednym z głównych elementów smaku.