Herbata z rokitnika
Spis treści
- Energia
- 0–50 kcal
- Tłuszcz
- 0–1 g
- Węglowodany
- 0–12 g
- Białko
- 0–0,5 g
- Sól
- poniżej 0,05 g
- Dział
- Napoje
- Rynek podobnych produktów
- Herbata miętowa – rynek
Wartości orientacyjne według treści artykułu. Dokładne dane podaje etykieta producenta.

„Herbata z rokitnika” to nazwa potoczna, która najczęściej nie oznacza herbaty w ścisłym sensie, lecz owocowy napar lub napój przygotowany z owoców rokitnika zwyczajnego, czyli Hippophae rhamnoides. W praktyce pod tą nazwą sprzedaje się kilka różnych produktów: mieszanki do zaparzania z suszonym rokitnikiem, gotowe napoje z sokiem lub przecierem z rokitnika oraz herbaty czarne lub zielone aromatyzowane dodatkiem rokitnika. To ważne rozróżnienie, bo skład, zawartość cukru, obecność kofeiny, trwałość i sposób podawania mogą być zupełnie inne. Jeśli więc pytamy, czym jest herbata z rokitnika, odpowiedź brzmi: to szeroka kategoria napojów opartych na rokitniku, a nie jeden ściśle zdefiniowany produkt technologiczny.
Czym jest herbata z rokitnika?
Pełna polska nazwa używana najczęściej w obrocie to „herbata z rokitnika” albo „napar z rokitnika”. Technologicznie najczęściej jest to napój bezalkoholowy, niegazowany, zwykle niefermentowany, przygotowywany przez zalanie gorącą wodą suszonych owoców rokitnika, przecieru, soku lub mieszanki owocowo-herbacianej.
Nazwa może oznaczać trzy główne typy produktów:
- napar owocowy z rokitnika, bez liści herbaty Camellia sinensis i bez kofeiny,
- herbatę aromatyzowaną lub smakową z dodatkiem rokitnika, zawierającą liście czarnej, zielonej albo białej herbaty, a więc także kofeinę,
- gotowy do picia napój z rokitnika, np. na bazie soku, przecieru lub syropu, czasem sprzedawany jako „herbata” w ujęciu handlowym.
Typowa herbata z rokitnika nie jest gazowana i nie zawiera alkoholu. Zwykle nie wymaga rozcieńczenia, jeśli mówimy o suszu do zaparzania albo gotowym napoju, ale syropy i koncentraty z rokitnika już takiego rozcieńczenia wymagają. Niektóre produkty są gotowe do spożycia od razu, inne trzeba zaparzyć lub rozrobić z wodą.
Różnica między nazwą potoczną a technologiczną jest tu istotna. Potocznie „herbatą” bywa nazywany każdy gorący napar, ale technologicznie prawdziwa herbata powstaje z liści Camellia sinensis. Jeśli produkt składa się wyłącznie z owoców rokitnika i dodatków owocowych, poprawniejsze określenie to napar owocowy, a nie herbata właściwa.
Z jakich surowców i w jaki sposób powstaje herbata z rokitnika?
Podstawowym surowcem są owoce rokitnika zwyczajnego. To drobne, pomarańczowe jagody o bardzo kwaśnym smaku, wysokiej naturalnej kwasowości i charakterystycznym, intensywnie owocowo-żywicznym aromacie. W zależności od produktu wykorzystuje się owoce świeże, mrożone, suszone, przecier, sok bezpośredni, sok odtworzony z koncentratu albo syrop z rokitnika.
Drugą grupę surowców stanowią dodatki, które zależą od kategorii produktu. Mogą to być:
- woda, gdy powstaje gotowy napój albo syrop,
- cukier, miód, sok zagęszczony lub substancje słodzące, jeśli receptura ma łagodzić naturalną kwaśność rokitnika,
- liście herbaty czarnej, zielonej lub białej, gdy produkt jest herbatą smakową,
- inne owoce, np. jabłko, pomarańcza, malina, dzika róża, hibiskus,
- przyprawy, takie jak imbir, cynamon, goździki, kardamon,
- aromaty naturalne lub identyczne z naturalnymi, jeśli produkt ma wzmacniać profil zapachowy,
- regulatory kwasowości, przeciwutleniacze lub konserwanty w niektórych gotowych napojach i syropach.
Świeży rokitnik jest bardzo kwaśny, zawiera naturalne cukry w ograniczonej ilości i zwykle daje napój o wyraźnej cierpkości. Dodatek jabłka lub cukru zaokrągla smak, a hibiskus wzmacnia kwasowość i barwę. Liście herbaty wnoszą kofeinę, nuty taninowe i większą gorycz.
Zbiór i przygotowanie owoców
Produkcja zaczyna się od zbioru dojrzałych owoców, ich sortowania i mycia. Rokitnik jest delikatny, a owoce łatwo pękają, dlatego w przetwórstwie często wykorzystuje się szybkie mrożenie, które ułatwia oddzielenie owoców od gałązek i poprawia logistykę surowca.
Na tym etapie decyduje się też o przeznaczeniu surowca. Część trafia do suszenia, część do tłoczenia na sok, a część do produkcji przecieru lub syropu.
Suszenie, tłoczenie i przecieranie
W mieszankach do zaparzania stosuje się zwykle owoce suszone lub liofilizowane. Suszenie obniża zawartość wody, poprawia trwałość i pozwala uzyskać produkt sypki. Liofilizacja lepiej zachowuje kształt, barwę i część lotnych składników aromatycznych, ale jest droższa.
Jeśli produkowany jest sok, owoce rozdrabnia się i tłoczy. Powstający sok może być mętny, ponieważ rokitnik naturalnie zawiera drobne cząstki miąższu i olejowej frakcji. W przypadku przecieru masa owocowa jest dodatkowo przecierana przez sita, aby usunąć pestki i twardsze frakcje.
Mieszanie składników i ewentualne odtwarzanie z koncentratu
W gotowych napojach producent miesza sok lub przecier z wodą, czasem z cukrem, miodem albo innymi sokami. Jeśli wykorzystywany jest koncentrat, wcześniej odtwarza się go przez dodanie odpowiedniej ilości wody. Sam fakt użycia koncentratu nie oznacza automatycznie gorszej jakości, ale wpływa na profil smaku i wymaga sprawdzenia etykiety.
W herbatach smakowych rokitnik bywa dodatkiem do klasycznej czarnej lub zielonej herbaty. Wtedy jego udział może być niewielki, a główną bazą naparu pozostają liście herbaty.
Pasteryzacja i pakowanie
Gotowe napoje, syropy i soki z rokitnika są często pasteryzowane. Celem jest poprawa bezpieczeństwa mikrobiologicznego i wydłużenie trwałości. Pasteryzacja może nieznacznie zmieniać świeżość aromatu, ale nie „niszczy wszystkiego”, jak czasem się twierdzi.
Susze owocowe pakuje się zwykle w torebki papierowe, saszetki albo opakowania barierowe chroniące przed wilgocią. Soki i napoje trafiają do szkła, PET albo kartonów wielowarstwowych. Opakowanie ogranicza dostęp światła i tlenu, które przyspieszają pogorszenie barwy i aromatu.
Odmiany herbaty z rokitnika dostępne na rynku
Napar owocowy z rokitnika
To najprostsza forma: suszone owoce rokitnika, czasem z dodatkiem innych owoców lub przypraw. Taki produkt nie zawiera kofeiny, nie jest fermentowany i po zaparzeniu daje napój lekko mętny, kwaśny i aromatyczny. Może być sprzedawany luzem lub w saszetkach.
Herbata czarna lub zielona z rokitnikiem
W tym wariancie rokitnik pełni funkcję dodatku smakowego. Produkt zawiera liście herbaty, więc typowo dostarcza kofeiny, zwykle w ilości zależnej od rodzaju herbaty i sposobu parzenia. Smak jest mniej owocowy niż w naparze czysto rokitnikowym, a bardziej taninowy i herbaciany.
Gotowy napój lub „herbata zimowa” z rokitnika
To produkt płynny, sprzedawany w butelce albo kubku gastronomicznym. Może być przygotowany z soku, przecieru, syropu, dodatku przypraw i czasem słodzika lub cukru. Taki napój bywa gotowy do picia na zimno albo do podgrzania, ale jego skład może bardzo się różnić między producentami.
Syrop i koncentrat do przygotowania herbaty z rokitnika
Tu rokitnik występuje w formie zagęszczonej lub wysoko dosłodzonej. Produkt wymaga rozcieńczenia wodą lub dodania do herbaty. Zawartość cukrów bywa w nim znacznie wyższa niż w gotowym naparze owocowym, dlatego nie należy porównywać tych produktów bez przeliczenia na porcję po przygotowaniu.
Najważniejsze właściwości herbaty z rokitnika
| Cecha | Typowa wartość lub opis | Od czego zależy | Ważne zastrzeżenie |
|---|---|---|---|
| Podstawowy surowiec | Owoce rokitnika zwyczajnego, świeże, suszone, mrożone, w formie soku lub przecieru | Od rodzaju produktu: susz, syrop, napój gotowy, herbata smakowa | Nazwa „herbata z rokitnika” nie gwarantuje dużej zawartości rokitnika w produkcie |
| Sposób produkcji | Zaparzanie suszu albo mieszanie soku, przecieru lub syropu z wodą; produkty płynne często są pasteryzowane | Od technologii producenta i formy handlowej | Nie każdy produkt jest naturalnym naparem; część to napoje odtworzone lub aromatyzowane |
| Zawartość cukrów | Od około 0–2 g/100 ml w niesłodzonym naparze do 5–12 g/100 ml w gotowych napojach i znacznie więcej w syropach | Od dodatku cukru, miodu, soku zagęszczonego i stopnia rozcieńczenia | Brak cukru dodanego nie oznacza braku cukrów naturalnie występujących |
| Wartość energetyczna | Od około 0–10 kcal/100 ml w naparach niesłodzonych do około 20–50 kcal/100 ml w napojach słodzonych | Od ilości soku, przecieru i dodatku substancji słodzących lub cukru | Syropy i koncentraty mają znacznie wyższą kaloryczność przed rozcieńczeniem |
| Kofeina | Zwykle 0 mg/100 ml w naparze owocowym; w herbacie czarnej lub zielonej z rokitnikiem orientacyjnie około 8–25 mg/100 ml naparu | Od obecności liści herbaty, ich rodzaju, ilości i czasu parzenia | Sam rokitnik nie jest źródłem kofeiny |
| Nagazowanie | Zwykle brak dwutlenku węgla, produkt najczęściej niegazowany | Od receptury konkretnego napoju gotowego | Wyjątkiem mogą być niszowe napoje musujące z dodatkiem rokitnika, ale nie są standardem tej kategorii |
| Alkohol | Typowo 0% | Od braku fermentacji alkoholowej w standardowych produktach | Domowe wyroby długo przechowywane w cieple mogą niepożądanie fermentować |
| Smak i aromat | Wyraźnie kwaśny, owocowy, lekko żywiczny, czasem cierpki; w wersjach słodzonych łagodniejszy | Od odmiany rokitnika, stopnia dojrzałości, dodatku cukru, przypraw i innych owoców | Silna kwasowość nie jest wadą, lecz naturalną cechą surowca |
| Sposób podawania | Na gorąco jako napar lub na zimno jako napój; zwykle w porcji 200–250 ml | Od formy produktu i dodatków, np. miodu, imbiru lub klasycznej herbaty | Bardzo wysoka temperatura może osłabiać świeży aromat i zwiększać ryzyko oparzenia |
| Przechowywanie | Susz w suchym i zacienionym miejscu; napoje i syropy po otwarciu zwykle w lodówce | Od pasteryzacji, rodzaju opakowania i zaleceń producenta | Po otwarciu konkretne terminy trwałości trzeba zawsze sprawdzać na etykiecie |
Smak, aromat, barwa i konsystencja
Herbata z rokitnika ma profil sensoryczny wyraźnie odmienny od klasycznej herbaty czarnej i od większości łagodnych naparów owocowych. Dominuje mocna kwasowość, często opisywana jako cytrusowo-jabłkowa, ale bardziej oleista i głębsza. Pojawia się też lekka cierpkość oraz specyficzna nuta żywiczna, czasem kojarzona z iglastym, skórkowym lub ziołowo-owocowym aromatem.
Barwa zwykle mieści się między żółtopomarańczową a intensywnie bursztynową. Napary z suszu mogą być lekko mętne. Produkty z przecierem albo z dodatkiem miąższu bywają bardziej gęste, mniej klarowne i dają delikatny osad. Taki osad nie musi świadczyć o zepsuciu, jeśli wynika z obecności naturalnych cząstek owocu.
Na smak i konsystencję wpływają przede wszystkim:
- forma surowca: susz, sok, przecier, syrop,
- ilość rokitnika w recepturze,
- dodatek cukru, miodu lub substancji słodzących,
- obecność liści herbaty, które wnoszą gorycz i taniny,
- temperatura podania, bo na ciepło aromat wydaje się pełniejszy, a na zimno kwaśność bywa bardziej wyraźna.
Skład i podstawowe wartości odżywcze
Skład herbaty z rokitnika zależy od rodzaju produktu. Niesłodzony napar owocowy będzie miał bardzo niską wartość energetyczną i śladowe ilości makroskładników. Gotowy napój z dodatkiem cukru lub syropu może już dostarczać wyraźnej ilości energii.
Orientacyjne wartości odżywcze w 100 ml gotowego naparu lub napoju mogą wynosić:
- energia: około 0–50 kcal,
- białko: 0–0,5 g,
- tłuszcz: 0–1 g,
- kwasy tłuszczowe nasycone: zwykle poniżej 0,2 g,
- węglowodany: 0–12 g,
- cukry: 0–12 g,
- błonnik: zwykle 0–0,5 g, więcej w napojach z przecierem,
- sól: zwykle śladowa, najczęściej poniżej 0,05 g,
- kofeina: 0 mg w naparach owocowych lub około 8–25 mg/100 ml w herbatach z liśćmi Camellia sinensis.
Rokitnik wnosi naturalne kwasy organiczne, niewielkie ilości cukrów, związki barwne, a także tłuszcz obecn y w owocach, zwłaszcza jeśli użyto przecieru. W praktyce jednak etykieta konkretnego produktu ma pierwszeństwo przed wartościami orientacyjnymi, bo napoje różnią się udziałem owocu i sposobem słodzenia.
Warto też odróżnić cukry naturalnie występujące od cukru dodanego. Jeśli napój jest dosładzany miodem, sokiem zagęszczonym lub syropem, nadal zwiększa to zawartość cukrów i kaloryczność, nawet jeśli opakowanie eksponuje „naturalność” receptury.
Sposób podawania i zastosowania kulinarne
Herbata z rokitnika może być podawana na kilka sposobów. Najczęściej serwuje się ją na ciepło, w temperaturze pozwalającej odczuć aromat, ale nie tak wysokiej, by utrudniała picie. W praktyce wiele osób łączy rokitnik z imbirem, miodem, pomarańczą lub klasyczną czarną herbatą.
Wersja owocowa bez liści herbaty dobrze sprawdza się także na zimno, jako lekko kwaśny napój stołowy. Po schłodzeniu można dodać kostki lodu, miętę albo wodę.
Zastosowania kulinarne herbaty z rokitnika obejmują:
- picie bez dodatków jako naparu owocowego,
- bazę do napojów zimowych z przyprawami,
- składnik lemoniad i napojów bezalkoholowych,
- dodatek do galaretek, sorbetów i deserów,
- bazę do sosów owocowych o wyraźnej kwasowości,
- nasączanie biszkoptów i ciast, jeśli napój jest odpowiednio zbilansowany cukrem.
Podgrzewanie jest możliwe, ale długie gotowanie może spłaszczać aromat i zwiększać wrażenie cierpkości. Jeśli używany jest gotowy napój słodzony, jego smak może silnie wpływać na końcową recepturę, dlatego warto uwzględnić zawartość cukru już na etapie planowania dania.
Czym różni się herbata z rokitnika od podobnych napojów?
Najczęstsze pomyłki wynikają z utożsamiania różnych kategorii napojów o zbliżonym smaku.
- Herbata z rokitnika a klasyczna herbata owocowa: zwykła herbata owocowa może zawierać głównie hibiskus, jabłko i aromaty, a rokitnik tylko śladowo. W herbacie rzeczywiście rokitnikowej udział tego owocu powinien być dobrze widoczny w składzie.
- Herbata z rokitnika a sok z rokitnika: sok jest produktem płynnym otrzymanym z owocu, zwykle bardziej skoncentrowanym smakowo i żywieniowo niż napar z suszu. Napar jest lżejszy, mniej gęsty i zwykle mniej kaloryczny.
- Herbata z rokitnika a syrop z rokitnika: syrop to koncentrat do rozcieńczania, zwykle z wysoką zawartością cukrów. Nie należy go porównywać 1:1 z gotowym naparem.
- Herbata z rokitnika a herbata czarna z rokitnikiem: pierwsza może nie zawierać kofeiny, druga już tak, bo jej podstawą są liście herbaty.
- Herbata z rokitnika a napój owocowy z rokitnika: napój owocowy to gotowy produkt, często z dodatkiem wody, cukru i aromatów. Może mieć mniej surowca owocowego niż sugeruje grafika opakowania.
Jak wybierać produkt dobrej jakości?
Najważniejsza jest pełna nazwa handlowa i wykaz składników. Sam napis „herbata z rokitnika” nie mówi jeszcze, czy kupujemy susz owocowy, herbatę czarną aromatyzowaną czy słodzony napój.
Podczas zakupów warto sprawdzić:
- czy bazą są owoce rokitnika, czy tylko aromat rokitnikowy,
- czy produkt zawiera liście herbaty, a więc kofeinę,
- jaka jest zawartość soku lub przecieru, jeśli to napój gotowy,
- ile wynosi ilość cukrów w 100 ml lub w porcji,
- czy napój zawiera cukier dodany, miód, sok zagęszczony lub substancje słodzące,
- czy produkt jest pasteryzowany, chłodzony czy suchy,
- jakie są zalecenia po otwarciu,
- czy opakowanie nie jest uszkodzone, nieszczelne lub wybrzuszone.
Dla osób szukających kwaśnego naparu bez kofeiny najlepszy będzie susz owocowy lub niesłodzony napój rokitnikowy. Dla osób, które chcą smaku rokitnika, ale też działania pobudzającego, odpowiedniejsza będzie czarna albo zielona herbata z rokitnikiem. Do deserów i rozcieńczania wygodniejszy bywa syrop, ale zwykle ma on więcej cukru.
Przechowywanie, trwałość i oznaki zepsucia
Suszoną herbatę z rokitnika należy przechowywać w suchym, chłodnym i zacienionym miejscu, najlepiej w szczelnie zamkniętym opakowaniu. Wilgoć szybko pogarsza aromat i może prowadzić do zbrylania oraz rozwoju pleśni.
Gotowe napoje, soki i syropy po otwarciu najczęściej wymagają chłodzenia. Konkretne warunki zależą od pasteryzacji, ilości cukru, rodzaju opakowania i zaleceń na etykiecie. Produkt UHT lub pasteryzowany może przed otwarciem stać w temperaturze pokojowej, ale po otwarciu zwykle powinien trafić do lodówki.
O pogorszeniu jakości lub zepsuciu mogą świadczyć:
- nietypowy, fermentacyjny lub pleśniowy zapach,
- wybrzuszenie opakowania albo wyciek,
- pojawienie się pleśni na powierzchni,
- śluzowata konsystencja, jeśli nie jest naturalną cechą produktu,
- gwałtowne, niezamierzone gazowanie w napoju niegazowanym,
- wyraźna zmiana barwy połączona z innymi niepokojącymi objawami.
Naturalny osad w napoju z przecierem lub mętnym sokiem z rokitnika nie musi oznaczać zepsucia. Jeśli jednak towarzyszy mu nieprzyjemny zapach albo opakowanie jest nieszczelne, produktu nie należy spożywać.
Mity i nieporozumienia
- „Herbata z rokitnika to zawsze prawdziwa herbata” – nie. Często jest to napar owocowy bez liści herbaty.
- „Rokitnikowa herbata zawsze nie zawiera kofeiny” – nie. Jeśli w składzie jest czarna lub zielona herbata, kofeina będzie obecna.
- „Produkt bez dodatku cukru nie ma cukrów” – nie. Może zawierać naturalne cukry z owoców.
- „Każda herbata z rokitnika ma taki sam skład” – nie. Różnice między suszem, syropem i gotowym napojem są bardzo duże.
- „Kwaśny smak oznacza dużą ilość witaminy C” – nie zawsze. Kwasowość wynika głównie z kwasów organicznych, a nie tylko z zawartości tej witaminy.
- „Osad w napoju z rokitnika to wada” – niekoniecznie. W produktach mętnych i przecierowych osad może być naturalny.
Ciekawostki o herbacie z rokitnika
- Rokitnik rośnie naturalnie także na terenach Polski, zwłaszcza w strefach piaszczystych i nadmorskich.
- Owoce rokitnika są bardzo intensywnie zabarwione dzięki naturalnym karotenoidom.
- Rokitnik ma nietypowy, lekko oleisty charakter, dlatego napoje z przecierem mogą sprawiać wrażenie pełniejszych niż zwykłe napary owocowe.
- W mieszankach zimowych rokitnik często łączy się z imbirem nie tylko dla smaku, ale też po to, by zrównoważyć jego ostrą kwasowość.
- Kolor naparu może się wyraźnie różnić nawet między partiami tego samego typu produktu, bo zależy od dojrzałości owoców.
- Liofilizowany rokitnik zwykle zachowuje bardziej intensywny aromat niż surowiec suszony tradycyjnie gorącym powietrzem.
- W gastronomii „herbata z rokitnika” bywa często przygotowywana z przecieru owocowego, a nie z klasycznego suszu.
- Rokitnik dobrze łączy się z jabłkiem, ponieważ jabłko łagodzi kwasowość bez całkowitego tłumienia aromatu owocu.
Najczęstsze pytania
Czy herbata z rokitnika zawiera kofeinę?
Sama herbata z rokitnika w formie naparu owocowego nie zawiera kofeiny. Kofeina pojawia się dopiero wtedy, gdy produkt zawiera liście czarnej, zielonej albo białej herbaty.
Dlatego zawsze trzeba przeczytać skład, a nie opierać się wyłącznie na nazwie z przodu opakowania.
Czy herbata z rokitnika jest herbatą czy naparem owocowym?
Najczęściej jest naparem owocowym. W znaczeniu botanicznym i technologicznym herbata to napój z liści Camellia sinensis.
Jeśli produkt składa się głównie z owoców rokitnika i innych owoców, poprawniej mówić o naparze owocowym, choć w handlu nadal funkcjonuje nazwa „herbata”.
Ile cukru zawiera herbata z rokitnika?
To zależy od rodzaju produktu. Niesłodzony napar może mieć śladową ilość cukrów, zwykle około 0–2 g/100 ml. Gotowy napój słodzony może mieć około 5–12 g/100 ml, a syrop przed rozcieńczeniem jeszcze więcej.
Najpewniejszym źródłem informacji jest tabela wartości odżywczej na etykiecie.
Czy herbata z rokitnika jest naturalna?
Może być, ale nie zawsze. Naturalny może być prosty susz owocowy lub napój z soku i wody, ale na rynku są też produkty aromatyzowane, dosładzane albo przygotowane częściowo z koncentratu.
Określenie „naturalna” nie zastępuje analizy składu. Warto sprawdzić, ile rzeczywistego rokitnika zawiera produkt.
Jak najlepiej podawać herbatę z rokitnika?
Najczęściej podaje się ją na ciepło w porcji 200–250 ml. Dobrze sprawdza się z dodatkiem miodu, imbiru, plasterka pomarańczy albo klasycznej herbaty.
Latem można serwować ją także na zimno. Schłodzona wersja jest bardziej wyraźnie kwaśna i mniej aromatyczna niż gorący napar.
Jak przechowywać herbatę z rokitnika po otwarciu?
Susz należy trzymać szczelnie zamknięty, sucho i z dala od światła. Napoje płynne, soki i syropy po otwarciu zwykle trzeba przechowywać w lodówce.
Zawsze należy kierować się informacją producenta, bo trwałość zależy od pasteryzacji i receptury.
Po czym poznać, że herbata z rokitnika się zepsuła?
Niepokojące są pleśń, obcy zapach, wybrzuszone opakowanie, wyciek, śluzowata konsystencja albo niezamierzone gazowanie w produkcie niegazowanym.
Sam osad lub lekkie zmętnienie nie muszą oznaczać zepsucia, jeśli są naturalną cechą napoju z przecierem lub miąższem.
Czym różni się herbata z rokitnika od soku z rokitnika?
Sok z rokitnika to przetwór owocowy otrzymany bezpośrednio z owoców lub z koncentratu po odtworzeniu. Zwykle ma więcej składników owocu na jednostkę objętości niż napar.
Herbata z rokitnika, zwłaszcza w postaci naparu z suszu, jest z reguły lżejsza, mniej gęsta i często mniej kaloryczna, chyba że została mocno dosłodzona.
Skąd są wartości odżywcze
Wartości w tej karcie to orientacyjne zakresy w 100 ml dla typowych wyrobów tego rodzaju, a nie dane konkretnego producenta. Dokładne wartości zawsze podaje etykieta produktu.
Do porównania: USDA FoodData Central oraz tabele składu i wartości odżywczej żywności Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB. Jak powstają karty: zasady redakcyjne.





