Jak przemysł spożywczy może wykorzystywać odnawialne źródła energii to temat, który zyskuje na znaczeniu w obliczu rosnących cen surowców oraz konieczności zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Przemysł ten stoi przed wyzwaniem nieustannego zwiększania efektywności produkcji, jednocześnie dbając o zrównoważony rozwój i redukcję negatywnego wpływu na środowisko. Poniższy artykuł przybliża możliwości implementacji innowacyjnych technologii oraz pokazuje, jak przedsiębiorstwa mogą czerpać korzyści z wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Korzyści z odnawialnych źródeł energii w przemyśle spożywczym

Przejście na odnawialne źródła energii przynosi liczne efekty ekonomiczne i ekologiczne. Po pierwsze, przedsiębiorstwa zmniejszają uzależnienie od paliw kopalnych, co wpływa na stabilizację kosztów energii. Po drugie, wdrożenie technologii odnawialnych zwiększa konkurencyjność na rynku poprzez:

• redukcję emisji CO₂ i innych zanieczyszczeń,
• usprawnienie procesów produkcyjnych dzięki optymalizacji energochłonności,
• budowanie pozytywnego wizerunku marki w oczach świadomych konsumentów,
• możliwość uzyskania certyfikatów i zielonych certyfikatów energetycznych,
• dostęp do dofinansowań i ulg podatkowych związanych z proekologicznymi inwestycjami.

Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą osiągać lepszy efekt ekonomiczny, obniżając jednocześnie koszty operacyjne. Ponadto coraz więcej odbiorców oczekuje od producentów żywności odpowiedzialności za środowisko, co przekłada się na wzrost popytu na produkty sygnowane jako „eko” lub „zero-waste”.

Technologie i źródła energii odnawialnej

W przemyśle spożywczym najczęściej stosowane są następujące źródła i rozwiązania:

• Fotowoltaika – panele słoneczne montowane na dachach hal produkcyjnych lub w farmach fotowoltaicznych przy zakładach. Pozwalają produkować energii słonecznej na potrzeby oświetlenia, wentylacji i części procesów cieplnych.
• Biomasa – spalanie odpadów rolnych i drzewnych oraz pelletu umożliwia wytwarzanie ciepła dla suszarni, kotłowni czy ogrzewania magazynów. Dzięki temu firmy zmniejszają koszty paliwa oraz ograniczają składowanie odpadów organicznych.
• Biogaz – fermentacja osadów i odpadów organicznych pozwala uzyskiwać biogaz, który może być spalany w kogeneracyjnych jednostkach wytwarzających jednocześnie ciepło i prąd.
• Geotermia – wykorzystanie ciepła zgromadzonego w gruncie do ogrzewania pomieszczeń produkcyjnych i procesów technologicznych. Pompy ciepła geotermalne zapewniają stałą temperaturę i wysoką efektywność w dłuższym okresie.
• Małe elektrownie wodne – w zakładach położonych w sąsiedztwie cieków wodnych można wykorzystać spadek wody do produkcji prądu, co znacząco obniża rachunki za elektryczność.

W zależności od specyfiki produkcji i lokalizacji dana firma może wybrać jedno lub kilka rozwiązań, łącząc je w systemy hybrydowe dla lepszego pokrycia zapotrzebowania energetycznego.

Przykłady wdrożeń i najlepsze praktyki

Współczesne zakłady przetwórstwa spożywczego coraz chętniej prezentują swoje projekty proekologiczne. Najciekawsze realizacje to między innymi:

• Zakład mleczarski, który zainstalował 2 MW farmę fotowoltaiczną na dachu głównej hali. Energia pokrywa 40% rocznego zużycia prądu.
• Fabryka konserw warzywnych wykorzystująca biomasę z odpadów po przetworzeniu (łodygi, skórki) do zasilania kotłowni. Rocznie unika spalenia ponad 3 tys. ton węgla.
• Przetwórnia owoców, gdzie dzięki instalacji biogazowni z odpadów fermentowanych produkuje się prąd i ciepło na potrzeby linii do koncentracji soków.
• Zakład piekarniczy, który zainwestował w pompę ciepła geotermalną, obniżając zużycie gazu ziemnego o 60%.

Wszystkie powyższe projekty łączy kompleksowe podejście do optymalizacji procesów, uwzględniające audyt energetyczny, analizę zwrotu z inwestycji oraz szkolenie pracowników w zakresie obsługi nowych instalacji.

Wyzwania i perspektywy rozwoju

Chociaż konwersja na odnawialne źródła energii przynosi wymierne korzyści, to firmy spotykają się również z barierami:

• wysokie koszty początkowe inwestycji,
• kompleksowość procedur administracyjnych związanych z uzyskaniem certyfikatów i pozwoleń,
• niska świadomość techniczna wśród kadry odpowiedzialnej za utrzymanie ruchu,
• zróżnicowane warunki lokalizacyjne, utrudniające implementację niektórych technologii.

Jednak dynamiczny rozwój sektora OZE, rosnące wsparcie rządowe i unijne oraz coraz bardziej zaawansowane technologie fotowoltaiczne czy biogazowe sprawiają, że perspektywy są optymistyczne. Aby proces przejścia był jak najbardziej efektywny, warto korzystać z usług wyspecjalizowanych doradców, którzy pomogą przeprowadzić audyt energetyczny, dobrać przemysłowe instalacje odnawialne i uzyskać dofinansowanie.